Svaka osoba ima određenu krvnu grupu. Postoje četiri osnovne krvne grupe i to: A, B, AB i O. Krvna grupa se nasljeđuju od majke i oca. Osim toga za krvne grupe je važan i Rh faktor (Rhesus faktor). Dakle, svaka krvna grupa ima obilježje ili Rh pozitivna ili Rh negativna.
Kako se određuje krvna grupa – nasljeđivanje
Krvne grupe se nasljeđuju od roditelja te postoje točno određene, moguće krvne grupe koje dijete može naslijediti od svojih roditelja.
Krvne grupe kod bebe se određuju u rodilištu samo ako postoji medicinska indikacija — kod potrebe za transfuzijom ili određenim kirurškim zahvatom. Kod veće se djece krvna grupa najčešće određuje kod planiranih kirurških zahvata ili u nekim teškim bolestima kada je potrebna transfuzija.
Koje krvne grupe postoje?
Postoje četiri osnovne krvne grupe i to su:
- Krvna grupa A
- Krvna grupa B
- Krvan grupa AB
- Krvna grupa 0.
Postoje i dva RH faktor (Rhesus faktora):
- Rh faktor pozitivan
- Rh faktor negativan.
Karakteristike svake krvne grupe
Krvna grupa ne određuje neko kronična stanje ili bolest, iako su neke bolesti više povezane s određenim krvnim grupama. Prema izgledu i zdravstvenom stanju osobe ne može se reći o kojoj se krvnoj grupi radi, sve dok se to ne odredi laboratorijski. Krvne grupe se određuju prisutnošću određenih antigena A, B ili AB na eritrocitima.
Za potrebe transfuzija, tj. ako osoba ili dijete mora primiti krv zbog neke bolesti ili stanja, izuzetno je važno da se krvne grupe podudaraju, tj. da osoba primi isključivo krv svoje krvne grupe ili eventualno krvne grupe koja može svima dati krv, a to je krvna grupa 0.
S druge strane osoba krvne grupe 0 može primiti samo krvnu grupu 0, pa ju nazivamao i univerzalnim davateljem. Osoba s krvnom grupom AB je univerzalni primatelj, tj. može primiti krv od svih krvnih grupa.
Kada se radi nalaz krvne grupe?
Krvna grupa se određuje, uglavnom, samo kad je to medicinski indicirano.
Kod beba u rodilištima:
- ako postoje sumnje na nepodudaranje krvnih grupa bebe i mame, koja bi mogla dovesti do teže bolesti bebe
- pri potrebi za hitnim operativnim zahvatima kod kojih se može javiti potreba za nadoknadom krvi
- kod trauma sa obilnim krvarenjem i potrebom za nadoknadom krvi
- kod nekih teških bolesti u kojim se u terapiji mora dati krv.
Kod odraslih se krvne grupe određuju:
- u trudnoći
- prije nego što se uzme krv od darivatelja krvi
- prije nego što netko prima krv, transfuziju
- kod transplantacija organa
- te eventualno kod utvrđivanja srodstva.
U nekim zemljama je određivanje krvne grupe obavezno kod izdavanja vozačke dozvole za vozače motornih vozila. Rutinski se krvna grupa rijetko određuje.
Kako saznati krvnu grupu?
Krvna grupa se određuje u specijalnim laboratorijima, najčešće u transfuziološkim laboratorijima.
Neki privatni laboratoriji također mogu izdati nalaz krvne grupe.
Krv se dobiva od dobrovoljnih darivatelja krvi u ustanovama za transfuzijsku medicinu. Osobe koje daju krv moraju biti zdrave, obavezno ih se testira na određene bolesti, prije nego što daju krv. Treba napomenuti da je darivanje krvi, izuzetno humano od osoba koje daruju krv jer na taj način spašavaju mnoge ljudske živote.
Krvne grupe roditelja određuju krvnu grupu djeteta. No nije sve tako jednostavno. Iz krvne grupe oba roditelja dijete može naslijediti samo određene krvne grupe.
| Roditelji | Dijete (moguća krvna grupa) |
| A + B | A, B, AB, 0 |
| A + A | A, 0 |
| B + B | B, 0 |
| 0 + 0 | 0 |
| AB + AB | A, B, AB |
| A + 0 | A, 0 |
| B + 0 | B, 0 |
| AB + 0 | A, B |
| AB + A | A, B, AB |
| AB + B | A, B, AB |
Koliko se čeka nalaz krvne grupe?
Nalaz krvne grupe može biti gotov vrlo brzo, osobito ako je takav slučaj da dijete mora hitno primiti transfuziju, a inače isti ili drugi dan u ustanovi za transfuzijsku medicinu.
Krvna grupa je jako važna. Kada postoji potreba za transfuzijom – kada dijete zbog neke bolesti ili stanja treba dobiti krv, prvo se mora odrediti njegova krvna grupa. Isključivo, krv iste krvne grupe se može dati djetetu (osim krvne grupe 0 koja je univerzalni davalac). Bilo koja druga krvna grupa bi mu ugrozila život. Darivanje krvi je vrlo plemenit i human čin jer se njime spašavaju ljudski životi.
